Szabat dla grupy można zrobić w zwykłym hotelu, ale prawie wszystko trzeba ustalić przed podpisaniem umowy, a potem zapisać w umowie. Najwięcej kłopotów robi budynek: karty do pokoi, światło na czujnik ruchu, ciepła woda z bojlera i sala, którą ktoś już zarezerwował na sobotę. O te 10 spraw pytamy każdy obiekt.
1. Kuchnia: wyłączność albo miejsce na podgrzewanie
Jeśli gotujemy na miejscu, potrzebujemy kuchni hotelu (albo jej części) na wyłączność na cały pobyt, od dwóch dób przed przyjazdem - ten czas idzie na koszerowanie (dokładny termin ustalamy z grupą). Kuchnia jest zamykana, gdy nasz zespół nie pracuje. Jeśli hotel się nie zgadza, zostaje catering z koszernej kuchni i osobne pomieszczenie, w którym stoją platy i warniki. Zapytaj też, czy w kuchni są powierzchnie, których nie wolno polewać wrzątkiem ani opalać - lepiej wiedzieć to przed przyjazdem.
2. Prąd na platy i warniki przez ok. 26 godzin
Platy szabatowe i warniki pracują od piątku przed zapaleniem świec do sobotniego wieczoru. Pobierają więcej prądu niż zwykłe urządzenia, a w Szabat nikt z grupy nie włączy bezpiecznika, więc dla spokoju podłączamy je do osobnej, sprawdzonej linii. Pytamy, ile jest gniazdek w kuchni i w sali, na ilu osobnych obwodach, i czy możemy zostawić urządzenia włączone na cały Szabat.
3. Ciepła woda tylko z warnika
W hotelach woda jest zwykle grzana w bojlerze albo podgrzewaczu przepływowym. Odkręcenie ciepłej wody w Szabat uruchamia grzanie, dlatego grupy religijne korzystają wtedy tylko z wody zimnej z kranu i gorącej z warnika. Warnik musi być napełniony i zagotowany przed Szabatem, pokrętło zaklejone, a obok kartka „nie dolewać”. Szczegóły ustala rabin grupy.
4. Światło na czujnik ruchu
Korytarze, schody i toalety coraz częściej mają światło sterowane czujnikiem. Pytamy, czy da się je ustawić na stałe - włączone albo wyłączone. Jeśli nie, rozstawiamy lampki, które świecą cały czas: do gniazdek, a gdy w korytarzu i na schodach gniazdek nie ma, na baterie. O gniazdka też warto zapytać. Bez światła starsze osoby chodzą wieczorem po ciemnych schodach.
5. Karty do pokoi i drzwi automatyczne
Elektroniczna karta do pokoju to w Szabat problem, i to tym większy, im lepszy hotel. Systemu kart zwykle nie da się wyłączyć bez ryzyka dla całego obiektu, a recepcja czy technik często nie wiedzą, jak przestawić pojedynczy zamek. W praktyce działa kilka rozwiązań: wielu uczestników ma własne sposoby i samo mówi, czego potrzebuje; drzwi zostają lekko uchylone; zwykły klucz albo pracownik, który otwiera drzwi. Mamy też własne zaślepki, które nie pozwalają zamkowi się zatrzasnąć, ale w ograniczonej liczbie. To samo dotyczy drzwi wejściowych na fotokomórkę i bramek na kartę. Trzeba to ustalić z recepcją przed przyjazdem, nie w piątek wieczorem.
6. Winda
Zapytaj, czy winda ma tryb szabatowy (zatrzymuje się sama na każdym piętrze). Jeśli nie ma, poproś o pokoje dla starszych osób i rodzin z wózkami na niskich piętrach.
7. Sala na posiłki i modlitwę przez cały Szabat
Grupa potrzebuje sali od piątku po południu do sobotniego wieczoru: na posiłki, modlitwę i spotkania. W wielu hotelach sala na sobotę jest już wynajęta na wesele albo konferencję - to trzeba sprawdzić jako pierwsze. Jeśli sali nie ma, rozwiązaniem bywa namiot na terenie hotelu, oświetlony od środka światłem włączonym przed Szabatem (przy chłodnej pogodzie z ogrzewaniem). Stoły ustawiamy w piątek; jeśli grupa modli się w hotelu, ustalamy też miejsce i ustawienie na minjan.
8. Świece a czujniki dymu
Świece zapala się przed zachodem słońca i w Szabat się ich nie gasi. Hotel musi wskazać bezpieczne miejsce (zwykle w sali, pod nadzorem) i powiedzieć, czy w pobliżu są czujniki dymu. Godziny zapalania świec w Krakowie podajemy na stronie Szabat dla grup.
9. Personel i awarie w Szabat
Ustal, kto z hotelu jest na miejscu w sobotę i może usunąć awarię (prąd, woda, zamek), i zapisz jego telefon. Zapytaj, czy sprzątanie pokoi może mieć przerwę w Szabat. Ogrzewanie i klimatyzację w pokojach i w sali nastawia się przed Szabatem.
10. Eruw
Jeśli grupa musi coś nosić poza pokojami (klucze, wózki dziecięce, leki), rabin grupy zdecyduje, czy potrzebny jest eruw. Eruw stawia się przed Szabatem, pod nadzorem rabina - w hotelu albo na terenie obiektu, jeśli hotel się zgodzi.
Co jeszcze sprawdza się w praktyce
- Gorąca woda i kawa od 6:30. Osoby religijne wstają wcześnie na modlitwę; warnik i coś do kawy powinny czekać przed śniadaniem, także w sobotę.
- Godziny posiłków potwierdzaj dzień wcześniej. Plan z umowy na miejscu zmienia się często, szczególnie w Szabat.
- Jedna osoba mówi obsłudze, co i kiedy podać. Na jednej z uroczystych kolacji kilka osób ze strony organizatorów zaczęło naraz zmieniać kolejność dań i sposób podawania. Kelnerzy się pogubili, zrobiło się nerwowo i musieliśmy to wyprostować w trakcie. Od tamtej pory przed każdą galą ustalamy jedną osobę, która decyduje o serwisie.
- Wszystko na piśmie przed umową: kto płaci hotelowi za kuchnię, prąd i wodę, ilu pracowników hotelu pomaga i od kiedy. Brak takich ustaleń to najczęstsze źródło sporów na miejscu.
Lista do wysłania hotelowi
- Kuchnia na wyłączność od dwóch dób przed przyjazdem (albo pomieszczenie na platy i warniki)?
- Ile gniazdek i obwodów w kuchni i sali; zgoda na urządzenia włączone przez cały Szabat?
- Jak grzana jest woda; czy w kuchni jest kran z samą zimną wodą?
- Światło na czujnik w korytarzach i na schodach - czy da się ustawić na stałe?
- Karty do pokoi, drzwi i bramki - jakie obejście w Szabat?
- Winda z trybem szabatowym albo pokoje na niskich piętrach?
- Sala od piątku po południu do sobotniego wieczoru - wolna?
- Miejsce na świece i czujniki dymu?
- Kto z personelu jest na miejscu w sobotę (telefon); przerwa w sprzątaniu pokoi?
- Zgoda na eruw na terenie obiektu, jeśli rabin grupy go wymaga?
Najczęstsze pytania
Czy zwykły hotel w ogóle nadaje się na Szabat dla grupy?
Tak, jeśli zgodzi się na kilka rzeczy przed przyjazdem: kuchnię albo miejsce do podgrzewania, salę na cały Szabat, prąd na platy i warniki, obejście kart do pokoi i automatycznego światła. Hotel nie musi być koszerny. Koszerne mają być jedzenie i sposób pracy.
Ile wcześniej trzeba to ustalić z hotelem?
Przed podpisaniem umowy na pobyt. Gdy umowa jest podpisana, hotel nie ma już powodu, żeby się zgadzać na nietypowe prośby. Kuchnię, w której gotujemy, przejmujemy zwykle dwie doby przed przyjazdem grupy, żeby ją skoszerować - dokładny termin ustalamy z grupą.
Kto decyduje o szczegółach: warnik, podgrzewanie, eruw?
Rabin grupy. Grupy różnią się w tych sprawach, dlatego przed przyjazdem dostajemy od organizatora odpowiedzi na nasze pytania, a w razie wątpliwości pytamy rabina.
Co, jeśli hotel nie zgodzi się na koszerowanie kuchni?
Wtedy zostaje catering z koszernej kuchni, podwójnie zapakowany, i osobne miejsce w hotelu, gdzie stoją platy i warniki. To działa przy krótszych pobytach; przy dłuższych i dużych grupach lepiej szukać obiektu, który zgodzi się na kuchnię.
SEBIR przygotowuje Szabat dla grup w hotelach w Polsce i Europie: kuchnię, posiłki, platy i warniki, salę i eruw, w standardzie ustalonym przez rabina grupy.
Przygotował zespół SEBIR. Od 2023 roku prowadzimy koszerne kuchnie i Szabaty dla grup żydowskich w Polsce i Europie. Ostatnia aktualizacja: październik 2026. Jeśli coś tu jest nieaktualne, napisz na info@sebir.pl - sprawdzimy i poprawimy.
